Wiadomości 22 kwi
Brak planów miejscowych uderza w miejską zieleń

fot. Komapas Inwestycji

Jak wykazała kontrola przeprowadzona przez NIK, przepisy nie chronią przed zabudową terenów zielonych spełniających w miastach ważne funkcje klimatyczne, wentylacyjne, czy hydrologiczne. Głównym problemem jest brak planów miejscowych. NIK zbadała w skontrolowanych urzędach 180 decyzji WZ. Ponad 53% z nich umożliwiało zabudowę terenów o funkcjach przyrodniczych, mimo że według studium były one wyłączone z zabudowy właśnie ze względu na te funkcje.

Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego umożliwiają skuteczną ochronę terenów zielonych przed zabudową, wskazując, gdzie w przyszłości mogą powstać w gminie drogi, punkty usługowe, przychodnie, szkoły czy place zabaw i ostatecznie zabezpieczają miejsca przeznaczone na zieleń. Choć plany miejscowe powinna mieć każda gmina, ich tworzenie nie jest obowiązkowe. Wśród miast kontrolowanych przez NIK, na koniec 2020 r. jedynie Chorzów był objęty planami miejscowymi w całości, Mikołów niemal w 100%, a Zamość w 99%. Na drugim biegunie znalazł się Leżajsk, w którym plany zagospodarowania przestrzennego pokrywały niecałe 10% powierzchni miasta. Presja inwestycyjna dotyczy jednak przede wszystkim największych miast. Mimo to, pokrycie planami miejscowymi kontrolowanych stolic województw również było mocno zróżnicowane i wynosiło w badanym okresie od ok. 16% w Rzeszowie do niemal 69% w Krakowie.


W sytuacji, gdy inwestycja ma powstać na terenie nieobjętym planem miejscowym, urzędy wydają decyzje o warunkach zabudowy, które nie zawierają wiążących zapisów dotyczących urządzania i kształtowania zieleni. Na 180 decyzji WZ zbadanych przez Najwyższą Izbę Kontroli, ponad połowa umożliwiała zabudowę terenów zielonych, ponieważ rady miast albo w ogóle nie przystąpiły do opracowania dla tych rejonów miejscowych planów zagospodarowania, albo opracowywanie planów trwało od kilku, a w skrajnych przypadkach nawet od kilkunastu lat. Bez planów miejscowych, samorządy nie miały kontroli nad zagospodarowaniem terenów, które wcześniej, ze względu na ich walory przyrodnicze, same chciały wyłączyć z zabudowy, co zapisano w gminnym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (studium). Zdaniem NIK w przypadku terenów spełniających funkcje przyrodnicze, do czasu objęcia ich planem miejscowym wydawanie decyzji WZ powinno być zawieszane. Obecnie możliwe jest jedynie ich odroczenie i to najwyżej na 9 miesięcy.


Przepisy covidowe

W 2020 r. ochronę terenów zielonych osłabiła jeszcze ustawa o zapobieganiu, przeciwdziałaniu i zwalczaniu COVID-19. Dopuszczała ona zabudowę, także obszarów przyrodniczych, z pominięciem przepisów regulujących planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, a nawet przepisów budowlanych. Kontrola przeprowadzona przez NIK wykazała, że tylko do trzech urzędów miast (Krakowa, Tarnowa i Warszawy) wpłynęły informacje od inwestorów dotyczące 70 inwestycji, m.in. budynków mieszkalnych jedno- i wielorodzinnych, które miały być stawiane na terenach określonych w studium jako tereny zielone. W skali kraju organy nadzoru budowlanego otrzymały informacje o 585 inwestycjach realizowanych na podstawie ustawy COVID-19, ale nie są to pełne dane. W niemal połowie przypadków stwierdzono, że inwestycje nie były zgodne nawet z celami ustawy.

Mniej drzew

NIK sprawdziła także zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów wydane w kontrolowanych miastach. W badanym okresie z nieruchomości gminnych wycięto w sumie niemal 116 tys. drzew i ponad 141 tys. m2 krzewów, najwięcej w Warszawie - prawie 37 tys. drzew i niemal 16 tys. m2 krzewów.W zamian za wycięte drzewa trzeba posadzić nowe. Z kontroli wynika, że w dziesięciu na 19 skontrolowanych miast, na nieruchomościach gminnych nasadzono mniej drzew niż z nich wycięto - w Katowicach o ponad 17 tys., w Lublinie o ok. 4 tys., a w Łodzi o ponad 2 tys. W pozostałych 9 miastach nasadzono więcej drzew niż usunięto - w Warszawie o prawie 10 tys., Krakowie o ok. 7 tys., w Gdańsku o ok. 4 tys.

Zdaniem samorządów, podstawowym problemem, jeśli chodzi o usuwanie drzew, były w badanym okresie zbyt liberalne przepisy przewidujące niskie opłaty i kary za wycinkę. Nie zachęcało to inwestorów do szukania rozwiązań, które pozwoliłyby zachować drzewa na terenach objętych budową.

Kompas Inwestycji

Kompas Inwestycji http://kompasinwestycji.pl

Kompas Inwestycji, informacyjny serwis skupiony na tematyce inwestycyjno-budowlanej. Działa od niemal 10 lat, rozwijając bazę średnich i dużych projektów.Monitoruje cały cykl życia inwestycji - od etapu wizji, poprzez projektowanie, wybór wykonawcy, aż do realizacji. Każdego dnia przekazuje ponad kilkaset nowych i aktualizowanych informacji na temat projektów z całej Polski. Kompas Inwestycji jest również platformą ułatwiającą kontakt pomiędzy emisariuszami rynku budowlanego.

Raport Kompas Inwestycji

Raport rynku budowlanego to cykliczna publikacja Kompasu Inwestycji, która powstaje w oparciu o rozwijaną od 10 lat, największą bazę inwestycji w Polsce. Rzetelne i wiarygodne źródło informacji na temat tego jaki jest rynek budowlany i jak będzie wyglądał w najbliższych latach. Nasza prognoza produkcji budowlano-montażowej w okresie I-III kwartał 2017 roku miała dokładność 1,3%.

Przeczytaj fragment raportu